Het Land van Waanzin

 

Het Land van Waanzin strekt zich uit van pool tot evenaar, houdt zich niet aan grenzen, kent geen cultuur, respecteert geen vrijheid, heeft geen normen en geen moraal. De Grootste Illusie is er koning, hij drijft het land ten top. Demonen kraaien er victorie en duivels vinden er genot. In het Land van Waanzin zijn water, grond en lucht vervuild, dier- en plantensoorten sterven massaal uit, oceanen worden leeggevist en bossen kaalgekapt, de een verhongert er, terwijl een ander rijk wordt in zijn slaap, het klimaat is er hot en men vindt dat wel cool, olierampen worden er met detergent bestreden, kernrampen met de Mantel van Liefde bedekt. (more…)

Duizelingwekkend wonder slaat wetenschap met verstomming

Abalakskaya icon of virgin Mary.Groot wonder!!! Geen wonder kan groot genoeg zijn voor drie uitroepingstekens, zou je denken, maar deze eureka is zelfs reden voor een eerste CUT de CRAP nieuwsbericht. Dat kan tellen en bovendien, ‘t is een vrouw! Nu ben ik de laatste die zou willen suggeren dat niet alle vrouwen wonderen zijn, au contraire mes chères, maar ook net daarom. Dat maakt haar tot een wonder boven wonder, dat elke wildste verwachting meermaals overtreft. Ze is veelzijdig als geen een, geliefd als geen ander, ze heeft helende krachten en stevige vezels. Toch wordt de wereld haar ontzegd en vice versa, want – nu komt de aap met gruwel uit de mouw – haar vruchten zijn verboden.

(more…)

MVO: van opsmuk tot make-over

Van bedrijven die consumenten en concurrenten bedriegen en beliegen, kijken we al lang niet meer op. Vuil spel legt geen windeieren. Het feit dat er een maatschappelijk verantwoord variant van ‘ondernemen’ bestaat, wijst dan ook op een fundamentele fout in ons economisch systeem. En hoewel de meeste ondernemingen zichzelf ondertussen maatschappelijk verantwoord plegen te noemen, sukkelt onze samenleving van de ene crisis in de andere. Wat loopt er fout? We spitten het even uit.

MVO: opsmuk voor multinationals

Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) is niks nieuw. De term werd al in 1953 voor het eerst gebruikt. Het is evenwel pas sinds de jaren ‘90 dat MVO ook als een begrip door de bedrijfswereld erkend wordt. Mede doordat steeds meer mensen toegang krijgen tot het internet en dankzij de aanhoudende druk vanuit de milieu- en consumentenbeweging werd het voor multinationals zelfs een must. Deze kregen het immers knap lastig om een goed imago staande te houden en misbruiken MVO als uithangbord. Dat dit geen uit de lucht gegrepen bewering is, maken volgende voorbeelden pijnlijk duidelijk.

Unilever

In 2008 kwam Unilever nog in opspraak voor het vernietigen van regenwoud en tot begin 2011 voerde deze multinational meedogenloze proeven uit op varkens, konijnen en ratten. Verder is bekend dat Unilever de markt oververzadigt en misleidende marketingtechnieken toepast. Corporate Watch is alles behalve mals over deze onderneming.

Wie evenwel zonder voorkennis op de site van Unilever belandt, waant zich ongetwijfeld in het gezondheidswalhala van een ecoguru. Sport en een duurzaamheid vieren er hoogtij. Fairtrade hangt er zowaar in de lucht. Opvallend is wel dat de merken die Unilever verdeelt niet prominent vooraan op de site staan. Een MVO-imago opbouwen met Bifi, BioTex of Axe is dan ook niet evident.

Electrabel

Een nog bekender voorbeeld is wellicht dat van Electrabel/GDF Suez. Deze energiereus draagt duurzame ontwikkeling hoog in haar vaandel, maar boekt woekerwinsten (windfall profits) dankzij spotgoedkope elektriciteit uit kerncentrales. Bovendien vindt Electrabel het volkomen verantwoord om oude steenkoolcentrales om te bouwen tot biomassacentrales, er groenestroomcertificaten voor op te strijken en energie uit biomassa op haar website aan te prijzen als 100% ‘gecertificeerd’ groen. Terwijl ondermeer Bond Beter Leefmilieu (pdf, 1,49 MB) en ARGUS de problemen met biomassa al jaren aanklagen, bouwt Electrabel ook in Nederland rustig verder.

Greenpeace.be/groene-stroom >

Kellogg’s en General Mills

Natural News maakte bekend dat er in een groot aantal producten ‘met blauwe bessen’ niet één bes te vinden is. Kellogg’s en General Mills worden met de vinger gewezen.

Het officiële antwoord van deze bedrijven maakt duidelijk dat ze zich alles permitteren wat de wet hen niet strikt verbiedt. Het is schokkend te moeten vaststellen hoe meedogenloos de waarheid geweld aangedaan wordt. Op alles moet blijkbaar bespaard worden en dat dit nefaste gevolgen kan hebben voor onze gezondheid en voor het milieu, lijkt bijzaak.

Kellogg’s: “Kellogg products labeled ‘blueberry’ include dried or pureed blueberries, or blueberry juice concentrate. The term ‘Blueberry Muffin’ is used to describe the flavor of some products. All our products are labeled in compliance with applicable laws and regulations.”
General Mills: “This product contains blueberry flavoring, and the package communicates that the product is ‘naturally and artificially flavored.”

bron: FoxNews.com

Toch durven deze bedrijven het aan zichzelf op hun website meer dan een beetje maatschappelijk verantwoord te noemen. Kellogg’s schreef eerder: “Social responsibility is a way of life at Kellogg.” Met de uitgave van het 2011 Corporate Responsibility Report werd dit: “At Kellogg, corporate responsibility is part of our essence.” Bij General Mills klinkt het als “One goal at General Mills is to be among the most socially responsible food companies in the world.

Bayer

Het wordt weliswaar pas helemaal te gek als ook de gentech- en chemiereus Bayer de woorden ‘responsible care’ en duurzame ontwikkeling in de mond neemt en de eigen inspanningen voor onze wereld prijst. Van een bedrijf dat zorgt voor ondermeer controverse rond genetische manipulatie mag je blijkbaar helemaal geen scrupules verwachten.

In een rechtszaak rond gemanipuleerde rijst werd Bayer in april 2011 nog veroordeeld tot een schadevergoeding van 136,8 miljoen dollar, omdat Amerikaanse rijst besmet raakte met genetische gemanipuleerde. Ook in India kent Bayer voor de boeren geen genade.

Wie weet dat dit bedrijf ook al in opspraak kwam voor het opzettelijk verspreiden van HIV, dwangarbeid, zware milieuvervuiling, de productie en verkoop van verschillende zwaar verdovende middelen, waaronder heroïne; productie en verkoop van vergif voor chemische oorlogvoering en meer, kan makkelijk de conclusie trekken dat Bayer genadeloos eigen belangen nastreeft en daar ook wonderwaardig goed mee weg weet te komen. Iemand nog een aspirientje?

MVO: gewetenloze koffie in een ecomok

Hoewel deze voorbeelden duidelijk een schrijnend tekort aan moraal binnen bedrijven illustreren en de omschrijving gewetenloos ondernemen hier beter opgaat dan MVO, lijkt het me weinig waarschijnlijk dat bedrijfsleiders zich (ten volle) bewust zijn van hun maatschappelijke verantwoordelijkheden. Egoïsme zit zo diep ingeworteld in onze samenleving, dat iedereen het als normaal is gaan beschouwen. Ook milieuvervuiling, oorlog en zelfs kinderarbeid zijn omwille van ons economisch systeem tot op vandaag nog steeds ‘normaal’. Big business is harde business en over lijken gaan, hoort daar nu eenmaal bij. Men verwacht het van een concurrent, en die moet met gelijke, of betere wapens bestreden worden. Dit is de realiteit waarin zakenmensen leven. En ze nemen die ook heel serieus.

Hoe intenser en veeleisender een job, hoe meer men zich bovendien met die job gaat vereenzelvigen. Velen leven in de overtuiging dat ze bij het nemen van economische beslissingen hun geweten moeten kunnen uitschakelen, velen zijn daar blijkbaar ook al met glans in geslaagd. Daar komt nog bij dat wellicht niemand zichzelf als individu verantwoordelijk acht voor de staat van de wereld. Ondernemers zijn in de eerste plaats ondernemers. Zelfs al is men zich ten volle van de wereldproblemen bewust, dan nog blijft winst het hoogste streven, niet noodzakelijk omdat iemand zichzelf belangrijker acht dan een ander, maar omdat ondernemers winst als hun grootste individuele verantwoordelijkheid zien en er dus ook prioriteit aan geven.

Zjef Vanuytsel had in 1970 al door dat het veeleisende en individualistische karakter van kapitalisme in fel contrast staat met de mens als soort en wezen. Het maakt onze economie dominant ten opzichte van medemens, milieu, natuur, cultuur en alles wat niet meteen een economische functie heeft.

Voor wie voornamelijk vanuit deze economische realiteit redeneert, is het praktisch onmogelijk van andere dan economische belangen te behartigen. Wie zo een onderneming runt, ziet zichzelf dan ook snel genoodzaakt van compromissen te sluiten tussen MVO en winst. Doen ondernemingen dit niet, dan kunnen ze er zelf de dupe van zijn en daar wordt uiteindelijk ook niemand beter van, denken ze, want zonder een goed draaiende economie, kunnen structurele verbeteringen niet gefinancierd worden. Vanuit de economische realiteit is dit volstrekt logisch beredeneerd. Dit toont echter niet aan dat ecologische en maatschappelijke problemen nagenoeg onoplosbaar zijn, het toont wel het psychopatische karakter van het systeem aan, het toont aan dat economie kant nog wal raakt en dringend aan een make-over toe is.

 

CSR by Chris Johnston @ Eurekastreet.com.au

bron: How to measure corporate social responsibility EurekaStreet.com.au

MVO: contradictio in terminis

MVO is immers al per definitie een compromis. MVO zoekt een evenwicht tussen economie, ecologie en maatschappij: twee belangen (of diensten), namelijk het individuele (service to self) en het algemene (service to others), die volgens ons huidig economisch model nauwelijks met elkaar te verzoenen zijn. We mogen en kunnen echter niet toestaan dat economie dominant blijft ten opzichte van planeet en leven. Dit is geen haalbare kaart en er komen overduidelijk vodden van. Ook dat wist men in 1970 al.

De vis in de zeeën vergiftigd, gestorven
Het zand op de stranden vervuild door mazout
En jij door je tankers en chequeboek bedorven
Je weet zelfs niet meer waar de meeuw heeft gebroed

– Louis Neefs

In 1972 stelde de Club van Rome in het rapport ‘Limit to Growth’ dat, indien de economie even baatzuchtig zou blijven groeien, de natuurlijke hulpbronnen binnen de 100 jaar zouden opgebruikt zijn. Vandaag, 40 jaar later, is het overduidelijk dat dit rapport spijkers met koppen sloeg. Door de klimaatopwarming is de schade door extreme weersomstandigheden opgelopen van een paar miljard dollar per jaar in de jaren ‘80 tot meer dan 200 miljard dollar de laatste jaren. Voor Canada alleen zou er tegen 2050 al een prijskaartje van 43 miljard dollar aan de klimaatopwarming kunnen hangen.

Ontwikkelingslanden worden de grootste dupe van de Westerse onbezonnenheid, maar ook de Grieken laten we omwille van de economie gewetenloos stikken. Noodleningen werden wel toegekend, maar zijn slechts als een pleister op een schedeltrauma. Heel typerend ook voor onze economie is dat er steeds gewiekste zakenlieden klaar staan om een concurrent de das om te doen, of zelfs een hele natie in puin en as te leggen, want business is business, weet je wel.

Kapitalisme kent geen grenzen, geen normen, geen vrede, geen respect, enkel het recht van de sterkste en de macht van kapitaal. MVO staat dan ook voor de onmogelijke opdracht van waarden en normen te introduceren in een realiteit waar die ongekend zijn. Een evenwicht vinden tussen maatschappij, wereld en een economie, die verantwoordelijk is voor vrijwel alle ecologische en maatschappelijke problemen, en bovendien waarden en normen ontkent, mag dan ook geenszins licht opgevat worden.

MVO: ontoereikend gedefinieerd

De definitie voor MVO doet weliswaar vermoeden dat dit wel gebeurt. Het is slechts een flauw afkooksel van wat doorgaans als maatschappelijk verantwoord wordt omschreven en ligt daardoor wellicht mee aan de basis van het veel te slappe MVO-beleid bij ondernemingen.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) is een continu verbeteringsproces waarbij ondernemingen vrijwillig op systematische wijze economische, milieu- en sociale overwegingen op een geïntegreerde manier in de gehele bedrijfsvoering opnemen, waarbij overleg met de stakeholders, of belanghebbenden, van de onderneming deel uitmaakt van dit proces.

– MVO VLaanderen

Wie weet dat multinationals zich strikt tot de geldende wetten beperken, en corruptie en misbruik eerder aan- dan ontmoedigen, weet ook dat ze net hetzelfde doen voor MVO. De definitie houdt daar hoegenaamd geen rekening mee.

Volgens bedrijfslogica betekent “een continue verbeteringsproces” dat je altijd ruimte moet houden waarin je kunt verbeteren, zodat je ook steeds je inspanningen kunt aantonen en gebruiken voor marketingdoeleinden. De definitie geeft bedrijven dus niet enkel een vrijgeleide, maar zelfs de tip om met een minimum aan inspanningen een zo verantwoord mogelijk imago op te bouwen. Ook het woordje ‘vrijwillig’ is een doodsteek voor MVO vandaag. Het maakt dat elke onderneming die maatschappij en milieu in overweging neemt, zichzelf al als maatschappelijk verantwoord mag bestempelen, ongeacht de beslissingen die daarop volgen.

Op die manier wordt MVO dus nooit een maatschappelijk verantwoord streven, maar is het gedoemd om per definitie een ordinaire marketingtool te blijven. Doordat ondernemingen die nog een heel stuk verwijderd zijn van wat echt maatschappelijk verantwoord is, er gebruik van maken, krijgt wie overwegend in een economische realiteit leeft, bovendien nauwelijks de kans het begrip “maatschappelijk verantwoord” helemaal te vatten.

 

MVO-ART

 

Economie per definitie op gelijke voet zetten met mens en wereld, getuigt bovendien van een enorm maatschappelijk gebrek aan zin voor realiteit. Het is onverantwoord van economische activiteiten die op zich geen maatschappelijke meerwaarde bieden, voor maatschappelijk verantwoord te laten doorgaan, temeer gezien alle crisissen waar onze samenleving en wereld voor staan. In tijden van klimaatopwarming, biodiversiteitsverlies, oorlogen, ongelijkheid, corruptie en dergelijke meer, is wie echt maatschappelijk verantwoord wil ondernemen het aan zichzelf verplicht van alles op alles te zetten om niet de negatieve impact van de onderneming te verminderen, maar om een overwegend positieve voetafdruk na te laten.

Bij de pakken blijven zitten, ondermaatse maatregelen treffen, geen prioriteiten stellen, het eigen belang eerst bedienen en het non-stop verbeteringsproces waar MVO voor staat tot een minimum herleiden, valt onder geen enkel beding maatschappelijk te verantwoorden.

MVO: iets is beter dan niets

De fout ligt weliswaar niet in het kamp van wie MVO definieerde. Men heeft het duidelijk zo toegankelijk mogelijk proberen maken, vermoedelijk vanuit de beredenering dat iets altijd beter is dan niets en dat een beetje MVO ook makkelijker tot meer MVO kan leiden. Als ondernemingen merken dat ze met een kleine maatschappelijke bijdrage al meteen betere resultaten boeken, zullen ze wellicht sneller geneigd zijn nog iets extra te doen. Door zichzelf een maatschappelijk verantwoord imago aan te meten, worden de verwachtingen van consumenten bovendien hoger gespannen.

Hoewel veel ondernemingen er alles aan doen om hun inspanningen zo klein mogelijk te houden, stimuleert MVO hen om jaar na jaar betere resultaten voor te leggen, weliswaar niet onder druk van hun geweten, wel door de publieke opinie: iedereen wordt zich beter bewust van wereldproblemen en doordat zelfs multinationals er aandacht voor hebben wordt duurzaamheid als norm bevestigd.

Hoe dan ook, ook bij het definiëren zag men zich dus genoodzaakt een compromis te sluiten tussen wat echt maatschappelijk verantwoord is en ons abstracte economische systeem en daarmee is de cirkel dan ook rond. Hoe smerig sommige praktijken ook zijn, ze maken deel uit van onze economische realiteit: een harde wereld vol leugens en bedrog, individualisme, egoïsme, oplichterij en corruptie. Het is een pure zinsbegoocheling die ons bewustwordingsproces tegenwerkt, maar niemand kan er aan onderuit. Wie wil ondernemen, moet meedraaien in de mallemolen en raakt verwikkeld in de concurrentiestrijd. Andere dan economische prioriteiten stellen, is niet enkel moeilijk en lastig, het lijkt dikwijls onmogelijk.

 

Corporate Governance to the MAX... Someone has to do it.

 

Noch ondernemers, noch bedrijven, maar wel onze wereldeconomie moet als eerste met de vinger gewezen worden. MVO kan onmogelijk in haar opdracht slagen en bedrijven kunnen onmogelijk volledig maatschappelijk verantwoord zijn, zolang andere dan individualistische belangen in onze samenleving harder doorwegen dan vrijheid, gelijkheid en solidariteit.

MVO: de waarheid haalt de leugen in

Willen multinationals hun inspanningen voor een beter imago niet verloren zien gaan, dan kunnen ze weliswaar moeilijk anders dan een paar tandjes bij te steken om het verschil tussen leugen en werkelijkheid weg te werken, temeer het verstrekken van informatie uit de interne keuken dankzij MVO ook meer en meer de norm wordt. Dit gaat veelal gepaard met loze beloften, omdat onze economie dit tot op vandaag nog steeds het rendabelst maakt, maar ontkennen kan niet meer: het is van primordiaal belang dat ondernemingen hun maatschappelijke verantwoordelijkheden niet langer ontlopen. MVO en eco zijn de norm, omdat alles wat niet bijdraagt tot meer duurzaamheid ons het mes op de keel zet.

Nagenoeg de voltallige wereldbevolking schreeuwt om duurzaamheid en eerlijke kansen voor iedereen. Die kansen kunnen er enkel komen indien onze wereldeconomie effectief een maatschappelijk verantwoord karakter krijgt. Dit is echter geen keuze die enkel door ondernemers gemaakt wordt. Het succes van een onderneming wordt niet enkel bepaald door een sterke marketingcampagne, het is uiteindelijk de beslissing van de consument die doorslaggevend is.

Global consumers don’t know their own power. And one of the things that is hopefully coming, is the day that they realise just how powerful they are.

– Paul Ronalds, World Vision

MVO: waar een wil is, is een consument

De wil van de consument is bepalend voor het economische landschap. Kopen we massaal producten die zonder scrupules geproduceerd worden, dan kunnen we ervan op aan dat meedogenloos ook de norm blijft voor onze wereldeconomie. Willen we een rechtvaardige economie, dan moeten we dringend ons koopgedrag bijsturen. De economische realiteit is er immers een die we zelf in stand houden. Het is een mix van handel en politiek en het werd een wereldmacht. Andere dan brutale en zelfingenomen wereldmachten hebben we nooit gekend, maar elke macht heeft steeds moeten plooien voor de wil van het volk. Ook vandaag hoeft dit niet anders te zijn.

MVO wordt vanuit de economische realiteit nog teveel bestempeld als een hype, maar het is het resultaat van een groeiend bewustzijn. En daarmee groeit ook het protest. Steeds meer consumenten zien in dat het fout loopt. Indigo’s, Arabische Lente en Occupy tonen aan dat men ook overal ter wereld dezelfde conclusies trekt. De trend is gezet. Met de hulp van actiegroepen en de media, worden ook ondernemers wakker geschud en zelfs tot prompte actie aangezet.

Al sinds mensenheugenis zijn er revoltes tegen corruptie en onderdrukking. Net zoals de Vietnamezen in bovenstaand filmpje zich bijna in de hemel wanen met hun nieuwe flat, terwijl ze nog steeds een toekomst tegemoet gaan waarbij ze als arbeider wellicht zes dagen op zeven twaalf uur of langer moeten werken tegen een hongerloon in mensonwaardige omstandigheden, zo hebben wij ons ook tevreden gesteld met luxe en comfort. Velen geloven terecht dat we mogen blij zijn met wat we hebben, maar elke generatie is het aan de volgende verplicht om onophoudelijk te blijven streven voor beter. Een hoopvolle toekomst is geen hype, maar pure logica en (daarom ook) een mensenrecht.

No, no, we are not satisfied, and we will not be satisfied until justice rolls down like waters, and righteousness like a mighty stream.

– Martin Luther King, Jr.

MVO: bron van inspiratie

Hoewel MVO zich nog per definitie tot schone schijn beperkt, en desondanks de negatieve boventoon over MVO vandaag, verdienen de bedenkers en bezielers een pluim. Ze maakten Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen tot een begrip en ze introduceerden waarden en normen in een systeem dat er regelrecht tegenin druist en ze zelfs per definitie met de voeten treedt. Met name voor wie vast zit in een economisch denken, vormt MVO net door het minimalistische karakter een baken in een zee van onzekerheid en een ideaal opstapje naar meer. De definitie schept kansen voor wie die het hardst nodig heeft: ondernemers die enkel economische logica volgen. Maar ook voor wie vanuit de eigen waarden, normen en een innerlijke drang naar beter handelt, met meer zin voor realiteit, en zich er dus vooral niet toe beperkt, is de definitie bijna perfect.

Het ‘continue verbeteringsproces’ wordt dan een non-stop streven naar beter, dat geen rem zet op verbetering. ‘Vrijwillig’ duidt dan enkel op het feit dat ondernemingen niet tot MVO gedwongen kunnen worden, want wie moet verplicht worden tot verantwoord gedrag, neemt de verantwoordelijkheid niet zelf op. En wie zin heeft voor verantwoordelijkheid, gaat verder dan louter overleg met belanghebbenden van de onderneming zelf.

Wie de eigen onderneming het tijdperk wil binnenloodsen waarin MVO vanzelfsprekend is, vindt op de websites van MVO Vlaanderen en CSR Europe heel wat inspirerende voorbeelden, praktische info en nuttige tips, waar je zo mee aan de slag kan.

De bijziende bril van ontwikkelingshulp als armoedebestrijding, stelt ons niet in staat te zien wat er verderop echt aan de hand is: een economisch groeimodel dat op barsten staat. [] Dé vraag waarop we een antwoord moeten zoeken is: hoe voldoen we het aan het recht van ieder mens om zich tot volwaardige wereldburger te ontwikkelen binnen de grenzen van een schaarse planeet?

– Luuk Zonneveld en Jelle Goossens, Vredeseilanden

 


Aanraders:

Meer over MVO:

 

Ontvang ons nieuws vers van de pers, rechtstreeks in je inbox. TUNE-IN >